Kort antwoord. De Engelenburcht (Castel Sant’Angelo) is een stapeling van tijdperken: onderaan de Romeinse hellingen van het mausoleum van Hadrianus, daarboven middeleeuwse muren en binnenplaatsen, en vlak bij de top de vertrekken die de renaissancepausen lieten decoreren. De pagina’s van het museum beschrijven geen route van zaal tot zaal, dus dit artikel volgt wat ze noemen, de gidsen van Baedeker (1909), Murray (1867) en Hare (1902), en de mededelingen van het museum, allemaal gelezen op 24 oktober 2026. Zalen, tentoonstellingen en werkzaamheden veranderen, dus controleer de site van het museum voordat je gaat.
Toegangstickets en rondleidingen
Engelenburcht: toegangsticket + audiogids-app
4,5· 6.715 beoordelingen
vanaf € 22€ 23
Wat de route vandaag verandert
Het museum waarschuwt dat de ringvormige route door de rondgang op de begane grond sinds 3 december 2024 kan worden omgeleid, wegens werkzaamheden om de toegankelijkheid te verbeteren. Het zegt dat je kunt beginnen bij de Dromos, voor de ingang, en doorloopt via de helling naar de Cortile dell’Angelo. Buiten het kasteel staat een tijdelijke kassa terwijl de ontvangstruimtes worden gerenoveerd, en het museum noemt ook restauratiewerkzaamheden en een “multimediaal plein”. Het zegt niet wanneer ze eindigen. Zie de bezoektips voor de regels.
De Romeinse hellingen en het mausoleum
Het bezoek begint in wat er van het graf van Hadrianus over is. Baedeker (1909, p. 359) beschrijft een vierkante kamer met een nis voor een kolossaal standbeeld, een spiraalvormige gang en, in het midden, de grafkamer met vier nissen voor urnen. John Murrays handboek van 1867 (p. 72) zegt dat de spiraalvormige gang door opgravingen die omstreeks 1825 begonnen werd blootgelegd, en Hare (1902, p. 164) noemt hem een gang “waarlangs een strijdwagen kon rijden” (onze vertaling). Het museum noemt de Dromos, de schroefvormige helling en de Sala delle Urne onder deze Romeinse ruimtes. Om het verhaal van het graf te volgen lees je de geschiedenis van het kasteel.
Cortile dell’Angelo en Cortile di Alessandro VI
Boven aan de helling kom je bij twee binnenplaatsen. In de Cortile dell’Angelo plaatst Baedeker (1909, p. 359) de marmeren engel van Raffaello da Montelupo, die op de top stond voordat de bronzen hem verving. De Cortile di Alessandro VI is de gebogen; Alexander VI is de paus die het kasteel omstreeks 1500 versterkte. De zalen van de voormalige wapenkamer die op de binnenplaatsen uitkomen herbergen sinds 20 juni 2026 “Panopliæ”, een tentoonstelling van de historische wapens van het museum in zes zalen. Sinds 12 april 2022 hebben de lagere wapenkamers ook een educatieve tentoonstelling met maquettes over de geschiedenis van het monument.
De pauselijke vertrekken en de Sale Farnesiane
De bovenverdiepingen herbergen de vertrekken van de pausen. Paus Paulus III Farnese (1534 tot 1549) bracht het kasteel als residentie tot het toppunt van zijn pracht, volgens het museum. De Sale Farnesiane zijn op 20 juni 2026 heropend, en het museum noemt deze zalen.
- Sala di Amore e Psiche, ingericht als renaissanceslaapkamer.
- Sala del Perseo. Baedeker (1909, p. 359) noemt het het privévertrek van Paulus III, met een fries van Perin del Vaga. Het museum plaatst hier een Heilige Hiëronymus van Lorenzo Lotto.
- Sala Paolina. Baedeker schrijft de fresco’s, over verhalen van Alexander de Grote, toe aan Perin del Vaga, en wijst op het rijke stucplafond.
- Sala dell’Adrianeo en Sala dei Festoni. In de 19e eeuw waren het cellen van de pauselijke gevangenis, en nu bevatten ze werken uit de vaste collectie, waartoe volgens het museum een altaarstuk van Luca Signorelli en een polyptiek uit het atelier van de Zavattari behoren.
De website van het museum toont ook een “Sala di Apollo” en een “Sala della Biblioteca” alleen als bijschriften bij foto’s, zonder tekst, dus we kunnen ze niet beschrijven. De Loggia di Giulio II, die Baedeker vanaf het einde van de Sala Paolina bereikt, staat in de virtuele rondleiding van het museum; het museum legt uit dat sommige ruimtes moeilijk bereikbaar zijn en biedt ze virtueel aan. We konden niet bevestigen of de loggia in het echt voor bezoekers open is.
Het Appartamento del Castellano
Dit appartement is volgens het museum gebouwd in 1730 tot 1731 en is sinds 11 december 2024 open voor het publiek, met een vaste tentoonstelling over het vuurwerk van de Girandola. Het is nu het onderkomen van “Fuochi sul Tevere” tot en met 22 november 2026.
De engel, het terras en het uitzicht
Op de top staat de bronzen aartsengel Michaël van Peter Anton von Verschaffelt, in opdracht gemaakt voor het Jubeljaar 1750, volgens het museum. De bronnen noemen 1752 of 1753 voor de plaatsing, en de gidsen zijn het erover eens dat hij een marmeren engel verving. Baedeker (1909, p. 359) schrijft over een “prachtig uitzicht op de Sint-Pieter” (onze vertaling) vanaf het platform, en Murray (1867, p. 73) zegt dat geen ander punt de basiliek “voordeliger” laat zien (onze vertaling). Dat zijn meningen van hun tijd. De website van het museum toont een “Terrazza dell’Angelo” tussen zijn foto’s, maar geeft geen zin die zegt of en wanneer het terras open is, dus plan er niet omheen.
De gevangenissen
Het kasteel was eeuwenlang een gevangenis, en het museum zegt dat het vanaf de 17e eeuw bijna alleen nog een politieke gevangenis was. Baedeker (1909, p. 359) noemt trappen naar de kerkers “waar Beatrice Cenci, Benvenuto Cellini en anderen zouden hebben vastgezeten” (onze vertaling), en in zijn tijd werden ze op zondag niet getoond. De pagina’s die we lazen zeggen niet dat de oude cellen op de huidige route liggen, dus we beloven ze niet. De voormalige cellen van de pauselijke gevangenis die nu de Sala dell’Adrianeo en de Sala dei Festoni zijn, zijn open als tentoonstellingszalen, en de Cappella dei Condannati is nu een conferentiezaal.
De Passetto di Borgo
De verhoogde gang langs de oude muren die het Vaticaan met het kasteel verbindt, is alleen te bezoeken met rondleidingen die los van het ticket worden verkocht, en op de eerste zondag van de maand is de gang niet te bezoeken. De rondleidingen zijn van vrijdag tot en met zondag van 9:00 tot 13:00 met toegang tot het kasteel inbegrepen, op zaterdagavond van 19:00 tot 23:00, en op de tweede en vierde zondag om 10:45 en 12:15 voor het bezoek met gemakkelijkere toegang, dat bij de Torre del Mascherino begint en het kasteel niet binnengaat. Hij ging op 23 december 2024 weer open voor het publiek. Hare (1902, p. 165) schreef dat hij “bedoeld was voor de vlucht van de pausen” (onze vertaling). Prijzen en duur worden niet bevestigd door de officiële pagina’s die we konden lezen. Zie de gids over tickets voor de rondleidingen die onze partner verkoopt.
De Engelenbrug en de engelen van Bernini
Buiten het museum begon de brug als Hadrianus’ Pons Aelius, gebouwd om het graf te bereiken. Volgens Baedeker (1909, p. 356) zijn alleen de drie middelste bogen antiek, en de brug werd in 1892 tot 1894 hersteld. De beelden van de heilige Petrus en de heilige Paulus werden er in 1530 onder Clemens VII geplaatst. De tien marmeren engelen werden eind jaren 1660 onder Clemens IX geplaatst, naar een ontwerp van Bernini. Baedeker en Hare geven het jaar 1688, wat niet kan kloppen voor de regeerperiode van die paus. Murray schrijft dat de engel met het kruis van Bernini is en de andere van zijn leerlingen, terwijl de Engelstalige Wikipedia en Hare zeggen dat Bernini er zelf maar twee beeldhouwde, die nu in Sant’Andrea delle Fratte staan. De brug ligt hemelsbreed ongeveer 130 m van het kasteel.
Tentoonstellingen op 24 oktober 2026
De onderstaande data komen van de evenementenpagina’s van het museum en van het ministerie van Cultuur op 24 oktober 2026 en kunnen veranderen.
- Cambellotti, “Tutto diventa forma”, in de Sale Cambellotti, tot en met 25 oktober.
- “Ercolano. L’arte di vivere”, tot en met 1 november.
- “Fuochi sul Tevere”, in het Appartamento del Castellano, tot en met 22 november.
- “Luchino Visconti e la messa in scena della storia”, tot en met 29 november (de begindatum staat op verschillende officiële pagina’s als 17 en 23 oktober).
- “Panopliæ”, sinds 20 juni, zonder einddatum die we konden lezen.
De pagina’s die we lazen noemen geen extra ticket voor deze tentoonstellingen, maar het ministerie van Cultuur merkt op dat sommige tijdelijke tentoonstellingen in staatsmusea extra kunnen kosten, ook voor mensen met gratis toegang. We konden dit voor deze tentoonstellingen niet bevestigen.
Hoeveel tijd moet ik uittrekken?
Het museum noemt geen duur voor het gewone bezoek en stelt geen route voor, dus we verzinnen geen van beide. Onze eigen suggestie, die niet van het museum is: kies twee of drie onderdelen uit deze lijst voordat je gaat, en bekijk de openingstijden voor de laatste toegang om 18:30.
